Spoormachinist

Woensdag 20 juli 2011. Het zou nu volop zomer moeten zijn. Minder drukke treinen, maar vooral een ander soort reiziger. Dagjesmensen, avonturiers met volle bepakking en reizigers die een goedkope dagkaart op de kop hebben weten te tikken en zoveel mogelijk kilometers willen maken om elke cent eruit te halen. Om de één of andere reden loopt het dit jaar echter stroever dan voorgaande jaren. De meeste mensen hebben iets jachtigs uit de winter meegenomen naar de zomer. Zou dat uitsluitend aan het vreemde, extreme weer liggen?

Het helpt in ieder geval niet bij de overwegen in Helmond. Zoals bij de invoering van de nieuwe dienstregeling in december 2009 is gedaan, staan sinds kort de stop/doorschakelingen richting Deurne standaard op ‘door’. Dat wil zeggen dat de overweg al dicht gaat en het sein veilig groen toont, als de trein bij Helmond ‘t Hout nog moet remmen en stoppen. Daarna moeten reizigers de gelegenheid krijgen uit en in te stappen, de deuren moeten gesloten worden en pas dan kan de trein weer vertrekken. De eerstvolgende overwegen kunnen dus minutenlang gesloten zijn, zonder dat er een rijdende trein in zicht is. Vooral voetgangers en (brom)fietsers hebben dan de neiging - zeker als het regent - om de spoorbomen heen te slingeren. Geregeld zien ze daarbij een intercity uit tegengestelde richting over het hoofd. Ik ben dan ook een groot voorstander van stop/doorschakelingen in de stand ’stop’, zodat de overweg pas sluit als de trein klaar is te vertrekken. In 2009/2010 ging het slechts enkele weken goed. Er lag plotseling een bos bloemen tegen het hek en de stoptrein liep weer voor een rood sein. Drie maanden later probeerde men het opnieuw. Het volgende slachtoffer zorgde weer voor bloemen en ‘door’ veranderde definitief in ’stop’. Het zal mij benieuwen hoe lang het deze keer duurt voor de bloemen verschijnen. Ik heb in twee dagen al twee overstekers gespot. Omdat ik het spoor daar zo goed ken, ben ik er op voorbereid en rijd ik wat langzamer. Maar ook bij 80 km/uur staat een trein niet abrupt stil.

Het probleem speelde jaren geleden al.

Op een andere beruchte overweg in Castricum, is onlangs een jonge vrouw van 21 op deze manier om het leven gekomen. Op diverse internetfora wordt op een ijskoude manier gereageerd, nog een reden waarom het zomergevoel ontbreekt. Geen medelijden, eigen schuld, niet van mijn belastingcenten is de teneur. Slechts een enkeling steunt familie en vrienden van het slachtoffer. Naar een woord van medeleven richting de machinist moet je met een vergrootglas zoeken, aan de conducteur wordt helemaal niet gedacht. En toch heeft juist de conducteur direct na een aanrijding de meest ondankbare taak die je kunt bedenken. Een taak waarvoor hij een speciaal koffertje tot zijn beschikking heeft, dat op een verborgen plek in de trein hangt. Weggestopt omdat geen enkele conducteur met het ding geconfronteerd wil worden als het niet strikt noodzakelijk is. Dit koffertje bevat namelijk afdekfolie en een paar handschoenen. Met die folie mag de conducteur het lijk, of wat daarvan over is, afschermen van nieuwsgierige ogen van de buitenwereld. Vooral het woord handschoenen maakt van het koffertje met inhoud een klinisch geheel. Geen enkele conducteur zal met zijn blote handen aan een zwaar verminkt lichaam zitten, logisch dat het koffertje handschoenen bevat. Maar moet dat op de buitenkant vermeld worden? Is dat om aan alle protocollen en regelgeving te voldoen, of is het bedoeld om het meest emotioneel beladen voorwerp in de trein een neutraler karakter te geven? In de trein die ik woensdagmiddag reed, lag zo’n koffertje leeg in de prullenbak van de cabine. Aangezien die bakken een paar keer per dag geleegd worden, moest mijn trein dus zeer recent bij een aanrijding betrokken zijn geweest. Nog een reden om niet met een echt zomers gevoel mijn rondje te rijden.

Tussen Boxtel en Oisterwijk was er helemaal geen sprake meer van zomer, het leek eerder een herfststorm. Vlak voor het station van Oisterwijk was de bui echter net zo snel vertrokken als hij gekomen was. Gelukkig landt de stoptrein tegenwoordig weer op spoor 3 in plaats van spoor 2, zodat laatkomers niet voor een gesloten overweg komen te staan, zoals meer dan een jaar het geval is geweest. Onderstaande foto is een aardige illustratie van wat er dan mis kan gaan. Zonder op te letten klimt deze jongedame over de gesloten spoorbomen. De goederentrein die op dat moment uit de andere richting komt, heeft ze niet gezien. Of een aanrijding de aanleiding is geweest de stoptrein weer via spoor 3 te leiden, weet ik niet. Wel is het jammer dat het uitrijsein al veilig staat voordat de trein langs het perron stilstaat. Dat zorgt voor veel te lange wachttijden bij de volgende overweg, met de bekende gevolgen.

Een volgende reden voor een weinig zomers gevoel, is een verwaarloosde toiletgroep in Eindhoven.Al weken wordt hier niet schoongemaakt. Als je hier deuren en ramen een dag zou sluiten, val je flauw zodra je binnenkomt. De vliegen hebben hun plaats in de pot al verlaten en zitten verdwaasd tegen de muur. Nog even en de ratten kruipen uit het riool. Het doet me denken aan Napels, waar tijdens stakingen het huisvuil in de brandende hitte voor hoge bergen stank, ratten en ziektes zorgde. Dat was het werk van de maffia, die niet met zich laat sollen. Ik heb onlangs de invloed van de maffia op de SLT blootgelegd. Ik hoop niet dat er een verband bestaat tussen deze twee zaken. Met mijn voeten stevig verankerd in beton, zal mijn zomerse gevoel waarschijnlijk nooit meer terugkeren.

Wat beslist meespeelt in deze anders-dan-andere zomer, is het feit dat ik niet sleutelbevoegd ben om in Eindhoven de (goederenlift)lift te bedienen. Tot voor kort hielp ik mensen met zware koffers of een rollator, mensen die in een rolstoel zaten of gewoon slecht te been waren, via de lift naar een ander perron of naar buiten. Sinds kort zijn de liften enkel nog te bedienen door servicemedewerkers die een geregistreerde(!) sleutel bezitten. Maar deze personen zijn niet altijd te bereiken of hebben belangrijker taken. Bovendien dreigen vele van hen wegbezuinigd te worden, zodat ze in deze vakantietijd behoorlijk onderbezet zijn. Vaak moeten reizigers twintig minuten of langer wachten. Heel vervelend als je vier minuten overstaptijd hebt. Op wiens bevel de liften zijn afgesloten, weet ondertussen niemand meer. Het personeel dat van de liften gebruikt maakt, is niets gevraagd, maar dat is een vertrouwd verschijnsel binnen het bedrijf. Wel bekend is dat de weg naar heropening van de liften via zoveel managementlagen gaat, dat het zomerseizoen allang voorbij is voor er een besluit is genomen. Uit schaamte en machteloosheid probeer ik tot de heropening zoveel mogelijk reizigers met bagage of kinderwagens te ontlopen. Nee, dat geeft me geen zomers gevoel.

Maar voor wie op details let, had deze woensdag ook een paar verrassingen in petto. Zoals de ongebruikelijke combinatie van twee stellen Mat’64 die een daaraan gekoppelde - gemoderniseerde - ICM slepen. Technisch gezien mogelijk, maar het geeft wel een beeld van een eigenlijk al opgegeven bejaarde die in zijn eentje een bolderkar, met daarin alle buurtkinderen, tegen een berg omhoog trekt. Een kleine ontgoocheling was de ontdekking dat het natuurlijk kunstwerk, dat een recente storm in een boom had gecreëerd, slechts gezichtsbedrog was. Tijdens het voorbijrijden zag ik dat de takken alle kanten op stonden en er slechts uit één richting een hond met een hoed zichtbaar was. Gelukkig valt in mijn fantasiewereld ook dáár wel iets van te maken.

En dan de afsluiting van de dag. Na een kleine regenbui blijkt de aarde toch voldoende opgewarmd te zijn om het gevallen water ogenblikkelijk om te zetten in damp. Damp die als lage mist blijft hangen boven de rails en velden naast het spoor. Een prachtig gezicht zo tegen het vallen van de avond en het doet me de verslagenheid en machteloosheid na een aanrijding of het niet kunnen helpen van een oudere of minder valide reiziger, even vergeten. De neiging de trein stil te zetten en uit te stappen, zoals in de videoclip van REM-hit Everybody hurts, kan ik onderdrukken. Die pot goud gaat dus opnieuw aan mij voorbij. Nog nooit heb ik een regenboog zo duidelijk de plaats van de schat zien aanwijzen. Ga gerust zoeken maar denk eraan: klim tijdens je tocht niet over gesloten spoorbomen en neem ook geen kortere route over het spoor. Het lege koffertje van de conducteur sleep ik overal mee naartoe, want twee lege koffers in één trein, dat is nog nooit voorgekomen. En ondanks deze in alle opzichten afwijkende zomer, wil ik dat graag zo houden.

Videoverslag van deze bijzondere dag.

Dit bericht was geplaatst op 24 juli 2011 om 02:47 en is gearchiveerd onder Geen categorie, spoor. Je kan de reacties hierop volgen via de RSS 2.0 feed. Alle reactiemogelijkheden zijn momenteel gesloten.